Blog

Köpeği Anlamak Yerine Adlandırmak Bir köpeği anlamaya çalışmak ile onu adlandırmak arasında büyük bir fark vardır. Ne var ki köpek eğitimi alanında bu fark çoğu zaman silinir. Anlamanın zahmetli, adlandırmanın ise hızlı olması yüzünden, pek çok insan köpeği anlamadan önce ona bir isim takar. Hatta çoğu zaman anlamanın yerini doğrudan bu tanımlama alır. Böylece köpek, bir ilişki öznesi olmaktan çıkıp bir karaktere, bir hükme, bir etikete dönüşür. Bu ilk bakışta masum görünebil

Davranış Her Şeyi Anlatmaz: Köpek Eğitiminde Sabit Kodlar, Değişken Bağlamlar ve Hızlı Hükümlerin Tehlikesi Bir canlıyı anlamaya çalışırken yaptığımız en eski hatalardan biri, gördüğümüz hareketi onun hakikati sanmaktır. Hareket görünür olduğu için ikna edicidir. Göz, eylemi hemen yakalar; akıl ise çoğu zaman o eyleme bir anlam yapıştırmakta gecikmez. Bir geri çekilme korku diye okunur, bir ileri atılma meydan okuma diye, bir havlama alan savunması diye, bir donup kalma inat

Hoş geldiniz. Bu rehber, zihnini bilimin, etolojinin ve en önemlisi "empati" denilen o yorucu mesainin prangalarından kurtarmış; cehaleti bir zırh gibi kuşananlar için kaleme alındı. Eğer siz de "Köpek dediğin ne anlar psikolojiden, benim dediğim dediktir" diyorsanız, doğru yerdesiniz. Çünkü burada düşünmek yasak, muhakeme etmek ise büyük bir zayıflıktır. İnsanın, anlamadığı bir canlı üzerinde kurduğu o "tanrısal" otoritenin sığ sularına inmeye hazırsanız, başlıyoruz. Bilgini

II. Bölüm: Zamanın Çapası İnsan zihni, tabiatı gereği sürgündedir. Sürekli dünün yankılarının sürdüğü geçmişe sızar veya henüz yaşanmamış felaketlerin provasını yaptığı yarınlara doğru koşar. En huzurlu anlarımızda bile zihnimiz bir prova yeridir: Hatırlarız, bekleriz, açıklarız... Ve tüm bunlar olurken, "şimdi", boş bir odada yanan bir lamba gibi kimsesiz ve sahipsiz kalır. İşte tam o anda köpek içeri girer; elinde felsefi argümanlar yoktur, o sadece tüm varlığıyla tek bir h

I. Bölüm: Kelimelerden Önceki Vicdan Öyle bir an vardır ki; sessiz, "olay" denemeyecek kadar küçük bir andır bu. O anda bir canlı, kendisine az önce acı vermiş olan ele doğru bakışlarını kaldırır ve karşılığını bir pazarlıkla, bir hesapla, hatta kendini korumanın o soğuk sağduyusuyla değil; affetmeye benzeyen bir eylemle verir. William Youatt, The Dog  (1845) adlı eserinde doğa tarihinin teknik sayfalarına sığmayacak kadar içsel ve sarsıcı bir tespiti kayda geçer: "Köpek, ona

İnsanlık tarihi hakkında bildiğimiz en büyük yanılgı, medeniyeti sadece kendi zekamızla, kendi ellerimizle kurduğumuz iddiasıdır. Tekerleği bulduk, ateşi kontrol ettik, tarımı keşfettik... Peki ama tüm bunları yapacak o karmaşık beyni nasıl geliştirdik? Cevap, belki de şu an ayaklarınızın dibinde uyuklayan o tüylü dostunuzun genetik geçmişinde saklı. Antropologların ve evrimsel biyologların üzerinde durduğu sarsıcı bir gerçek var: İnsan, "köpek sayesinde"  insan olabildi. Ve

Bir an için durun. Elinizdeki ödül mamasını, o karmaşık kayışları, cebinizdeki clicker’ı ve kafanızdaki "Acaba doğru mu yapıyorum?" endişesini bir kenara bırakın. Köpek, insan hayatına 20 yıl önce girmiş, kullanma kılavuzuyla gelen teknolojik bir alet değildir. Bugün bu satırları yazma sebebim, hem köpek sahiplerinin omuzlarındaki o ağır, o yetersizlik hissiyle dolu yükü hafifletmek hem de meslektaşlarıma, yani eğitmenlere bir ayna tutmak. Çünkü geldiğimiz noktada, binlerce y

Bu cümle, ilk bakışta iddialı görünebilir. Çünkü gündelik dilde, sosyal medyada, haberlerde ve ne yazık ki pek çok köpek eğitmeninin ağzından tam tersini duyuyorsunuz. Isıran köpek “agresiftir”. Tasmasını gerip havlayan “agresiftir”. Misafire hırlayan, başka köpeğe atılan, kapı çaldığında öne fırlayan… Hepsi bir çırpıda aynı etikete dâhil edilir: agresif köpek. Oysa bu kalıp, hem bilimsel olarak zayıf, hem de ahlaki olarak haksızdır. Birkaç davranışa bakıp köpeğin özünü tanım

Köpek sahipliği, çoğu insan için güçlü bir bağlılık ve yakınlık hissiyle başlar; ancak bu duygunun yanına, köpeğin davranışlarını anlamayı, beden dilini okumayı, korku ve kaygı belirtilerini ayırt etmeyi, sınırlarını ve taşıyabildiği duygusal yükü tanımayı öğreten sistemli bir eğitim çoğu zaman eşlik etmez. İnsan, köpeğine içgüdüsel olarak sevgi verir; fakat neyin oyun, neyin uyarı, neyin korku, neyin savunma davranışı olduğuna dair bilgisini genellikle rastlantısal deneyimle

"Köpek nedir?"  diye sormak, yüzyıllardır süregelen varsayımların, evcilleştirmelerin, taksonomilerin, sınıflandırmaların ve eğitim kılavuzlarının içinde boğulma riskini göze almaktır. Bu soruyu sormak, bilim, duygu ve hayatta kalmanın kesiştiği bir alana girmeye cesaret etmektir. Tanımlarken dikkatli olmalıyız. Tanım sadece bir sınır değil; bir iddia, bir niyet ve çoğu zaman bir kontrol eylemidir. Yine de, bu soruyla başlamazsak, köpeklerle ilgili sonraki her cümle kum üzeri